Bespreking jaarrekening 2025, 1e BeRap 2026 en MPG

Vanavond werd tijdens de raadsvergadering de jaarrekening 2025, de 1e bestuursrapportage (BeRap) en de MPG (Meerjaren Prognose Grondexploitatie) besproken. Normaal behandelen we ook de Voorjaarsnota, maar het is verkiezingsjaar, dus is die er niet.Fractievoorzitter Stephen Gijsbers voerde namens Lokaal Belang het woord. Hieronder vind je zijn bijdrage.

===================================

Voorzitter,

Het jaar 2025 was het laatste volledige kalenderjaar van de vorige raadsperiode en van het vorige college. Daarin is veel gebeurd op het gebied van woningbouwontwikkeling, economische samenwerking, de WMO, onderwijshuisvesting en natuurlijk de installatie van een nieuwe burgemeester. De organisatie dank ik hartelijk voor het voorbereiden van de jaarstukken, berap en natuurlijk alle ondersteuning bij de voorbereiding op vanavond.

Resultaat

Het afgelopen jaar hebben we afgesloten met een positief resultaat van 7,7 miljoen euro. Dat is een behoorlijk overschot, zeker omdat we weten dat het financiële beeld voor de komende jaren minder rooskleurig zal zijn. Hetzelfde geldt voor de eerste bestuursrapportage, waaruit blijkt dat het beoogde overschot van ruim 1,6 miljoen euro in 2026 met bijna 4 ton verhoogd wordt naar 2 miljoen euro. Het grootste deel van de meevallers is echter incidenteel, dus we kunnen nog niet comfortabel achterover gaan leunen in de hoop dat het allemaal wel goedkomt. Voorzichtig vooruit kijken naar de beleidsrichting voor 2027 is er vanavond nog niet bij. Door de verkiezingen en coalitievorming, doen we het dit voorjaar zonder voorjaarsnota.

Onzekerheden

Wat we wel weten, is dat we de komende jaren opnieuw geconfronteerd worden met onzekerheden rondom het gemeentefonds, stijgende kosten in het sociaal domein en forse investeringsopgaven. Het huidige weerstandsvermogen biedt de gemeente voldoende ruimte om eventuele tegenvallers op te vangen, maar het vraagt tegelijkertijd om een zorgvuldig financieel beleid.

Investeringsfonds

Lokaal Belang vindt het een goed idee om een deel van dit mooie resultaat toe te voegen aan bestemmingsreserves en het investeringsfonds. De ruim 3,8 miljoen euro die naar het investeringsfonds gaat, biedt mogelijkheden om in financieel mindere tijden te blijven investeren. Denk daarbij aan zaken als huisvesting, mobiliteit, veiligheid en zeker ook de huisvesting van binnensportaccommodaties. Daar kom ik straks nog op terug.

Woningbouw

Het tekort aan betaalbare woningen in Oude IJsselstreek blijft fors. Langzaam begint gelukkig de bouw van woningen op gang te komen. Vele kleine en grotere omgevingsplannen konden in 2025 binnen de gemeenteraad rekenen op steun. Het bestemmingsplan De Tuit in Varsseveld is inmiddels onherroepelijk, waardoor gestart kan worden met de eerste fase van de bouw. Dat is broodnodig voor jongeren die zoeken naar een eerste woning, inwoners die graag door willen stromen, en inwoners die graag levensloopbestendig willen wonen. We zien dat het aantal eenpersoonshuishoudens en ouderen groeit, terwijl de woningvoorraad nog vooral uit eengezinswoningen bestaat. Die scheefgroei werd begin juni opnieuw bevestigd in een rapport van ABN AMRO. In de uitbreidingslocaties is daarop verstandig geanticipeerd.

Het bouwrijp maken van De Tuit zal de komende maanden gaan plaatsvinden. We exploiteren voor een deel zelf de ontwikkeling van deze uitbreidingslocatie. Een kortere doorlooptijd dempt financiële risico’s en zorgt dat we sneller inwoners blij kunnen maken met een nieuw setje huissleutels. Daarom vraag ik graag aan het college wanneer de start van de volgende fase binnen de Tuit wordt verwacht?

Bedrijventerreinen

Ook op economisch gebied zien we positieve ontwikkelingen. De voortgang op bedrijventerrein De Rieze, de ontwikkeling van het VIP en de inzet op toekomstbestendige bedrijventerreinen zijn belangrijke stappen voor werkgelegenheid en economische groei. Ook de initiatieven in de regio voor de regionale bedrijventerreinen moeten bijdragen aan de werkgelegenheid en ontwikkelingen van de Achterhoek.

Netcongestie

Er zijn echter ook zorgen. De gronduitgifte bij het VIP in Varsseveld ligt op dit moment stil, terwijl er al bijna 3,7 miljoen euro is geïnvesteerd in dit project. Het industrieterrein krijgt op dit moment namelijk helaas geen aansluitcapaciteit in verband met netcongestie. De uitbreiding van het elektriciteitsnet is echter naar aller waarschijnlijkheid pas rond 2033 gereed. En dat heeft flink invloed op diverse ontwikkelingen.

Momenteel wordt er gewerkt aan een onderzoek om een lokaal vermogenssysteem te ontwikkelen voor de volledige energievoorziening van Het VIP, zonder het publieke stroomnet te belasten. We horen graag van de wethouder wanneer wij op de hoogte gebracht gaan worden m.b.t. de ontwikkelingen van dit project. Wat Lokaal Belang betreft is afwachten tot 2033 namelijk geen optie!

Toerisme recreatie

Op het gebied van toerisme en recreatie, ziet Lokaal Belang vooral kansen in het verder ontwikkelen van waterrecreatie rondom de Oude IJssel, het versterken van fiets- en wandelroutes, het verbinden van recreatie met lokale ondernemers en het beter zichtbaar maken van onze ijzerhistorie. Daarbij moet wat ons betreft de focus liggen op kleinschalig, passend toerisme dat aansluit bij het karakter van onze dorpen en het buitengebied.

Agrariërs in het buitengebied

In 2025 is ook de basis gelegd voor het lokaal programma Vitaal buitengebied. Daarin is veel aandacht voor de onderwerpen natuur, klimaat, water en bodem. Tegelijkertijd blijven we aandacht vragen voor de rol van de agrariërs in het buitengebied. Want het is goed dat de gemeente in gesprek blijft met de boeren die een groot deel van het buitengebied beheren. Daarin moeten we blijven zorgen dat zij op een toekomstbestendige manier hun bedrijven kunnen blijven runnen.

IZA en GALA

Op gebied van preventie, gezondheid, en faciliteren van sport en jeugd, zagen we het afgelopen jaar veel positieve ontwikkelingen. Er is heel veel gedaan met onder andere gelden vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorgakkoord.

Goed en bloeiend verenigingsleven

Lokaal Belang is daarnaast een groot voorstander van verbindingen in onze kernen en wijken waar inwoners naar elkaar omzien en van betekenis voor elkaar kunnen zijn. Voor de leefbaarheid in onze kleine kernen is het belangrijk dat voorzieningen ook daar blijven bestaan. Daarbij vragen we specifiek aandacht voor binnensportlocaties. In zowel Etten, Megchelen en Breedenbroek zijn de gymzalen aan renovatie en verduurzaming toe. Beweging draagt aanzienlijk bij aan een goede gezondheid voor onze inwoners. Kan het college aangeven hoe de prioritering van investeringen op het gebied van deze locaties staat ten opzichte van andere investeringsbehoeftes? Gezien het belang van deze locaties vragen wij nadrukkelijk aandacht voor deze investeringen in de gezondheid binnen onze kleine kernen.

Kinderen en jongeren

Gerelateerd hieraan zijn onderwijshuisvesting en speelplekken voor kinderen. Lokaal Belang staat voor kwalitatief onderwijs in goede gebouwen. De hitte van vorige week laat die urgentie maar weer eens zien. Daarnaast moeten kinderen buiten kunnen spelen op fijne en veilige plekken. Afgelopen jaar zijn er eenmalig minder speelplekken gerenoveerd. Hier moeten we hier de komende jaren wel op blijven investeren. Zowel onze kinderen als jongeren moeten in Oude IJsselstreek kunnen spelen, sporten en elkaar ontmoeten.

WMO

Bij de WMO zien we geleidelijk aan de uitwerking van onze veranderde visie; naar het hart van de beweging. De inzet op eigen regie, samenredzaamheid en de voorliggende voorzieningen lijkt zich positief te ontwikkelen. In het sociaal domein hebben we echter ook een aantal open eind regelingen die slecht te sturen zijn, waardoor er altijd onvoorspelbare situaties blijven bestaan.

Frank Daamenpand

Het Frank Daamenpand wordt het hart van ons Sociaal Domein. Betrokken partners gaan hier een plek krijgen waardoor de samenwerking verbetert en er korte lijnen ontstaan. Onze inwoners gaan hiervan profiteren omdat ze met één loket te maken krijgen. Door het investeringskrediet met 250.000 euro te verhogen, wordt onder andere een lift geïnstalleerd zodat het gebouw voor iedereen toegankelijk wordt.

Verbonden partijen

Om al deze plannen te realiseren, moeten we scherp blijven op structurele uitgaves en thema’s die sluipend jaarlijks steeds een beetje meer geld gaan kosten. Daarbij vragen wij ook extra aandacht voor de verbonden partijen. Samenwerken met verbonden partijen én in de regio is onvermijdelijk, maar sturing en controle blijven een risico. We zullen alert moeten blijven op kosten, prestaties en resultaten. Kijkend naar bijvoorbeeld de kostenstijgingen van de omgevingsdienst, baadt dat ons steeds vaker zorgen. Hoe kijkt het college hier tegenaan en hoe wordt gezorgd voor voldoende grip?

Digitale veiligheid

Lokaal Belang vindt dat de bescherming van gegevens en de continuïteit van dienstverlening een blijvende prioriteit moeten zijn. Gemeenten worden steeds vaker doelwit van digitale aanvallen. We zullen daarom moeten blijven investeren in beveiliging, bewustwording en weerbaarheid van de organisatie.

Afsluitend

Voorzitter, afsluitend kijken we terug op een bewogen jaar met een behoorlijk positief resultaat. Ook de eerste bestuursrapportage voor 2026 schets een positief resultaat voor dit jaar. Na de zomer zullen we vooruitkijken naar 2027. We kijken vol verwachting uit naar de uitwerking die het college samen met de organisatie in de begroting verwerkt.

Tot zo ver.