Oude IJsselstreek: Financieel sterk in onzekere tijden
Vier jaar lang mocht ik als wethouder Financiën verantwoordelijkheid dragen voor de financiële koers van de gemeente Oude IJsselstreek. Gemeentefinanciën zijn voor mij geen onbekend terrein; al ruim 25 jaar werk ik in dit vakgebied. Eén ding is in al die jaren duidelijk geworden: gemeentefinanciën zijn niet te vergelijken met het bedrijfsleven. Het is een andere tak van sport, met eigen spelregels, verantwoordelijkheden en risico’s.
Waar een onderneming stuurt op omzet en winst, werkt een gemeente met publieke middelen en wettelijke taken. Onze inkomsten bestaan grotendeels uit de algemene uitkering van het Rijk en lokale heffingen, zoals de onroerendezaakbelasting (OZB). Dat maakt ons afhankelijk van landelijke besluitvorming én van economische ontwikkelingen waarop we beperkt invloed hebben. Juist daarom is behoedzaam en vooruitziend financieel beleid erg belangrijk.
Vier jaar vol onzekerheid
De afgelopen bestuursperiode stond in het teken van uitzonderlijke onzekerheden. De nasleep van de coronaperiode, oorlogen in Oekraïne en Afghanistan, hoge inflatie, geopolitieke spanningen en wisselende kabinetten zonder langjarig perspectief zorgden voor financiële grilligheid. Kosten stegen snel, terwijl toekomstige inkomsten moeilijk voorspelbaar waren.
Voor gemeenten betekent dat voortdurend balanceren: blijven investeren in voorzieningen en leefbaarheid, maar tegelijk financieel gezond blijven. In zulke tijden toont zich de waarde van degelijk financieel beleid.
Een solide financiële positie
Ondanks deze omstandigheden staat Oude IJsselstreek er financieel goed voor. Onafhankelijke analyses, onder andere van BDO, bevestigen dat beeld. Met een score van 7,7 behoren we tot de financieel solide gemeenten in Nederland.
Enkele kerncijfers onderstrepen dat:
- Totale begroting: gegroeid van €128 miljoen in 2023 naar €151 miljoen in 2026. Deze stijging hangt samen met extra taken vanuit het Rijk en noodzakelijke indexering om hogere kosten op te vangen.
- Algemene reserve: toegenomen van €23 miljoen naar bijna €32 miljoen — een groei van circa 40%. Dat vergroot onze weerbaar- heid.
- Leningenportefeuille: gedaald van €113 miljoen naar €95 miljoen, een afname van ruim 18%. Daarmee is onze schuld-
positie aanzienlijk verbeterd.
Dit zijn geen incidentele meevallers, maar het resultaat van consequent beleid:
Voorzichtig waar het moet, ambitieus waar het kan.
Blijven investeren in onze regio
Financieel gezond zijn betekent niet op de rem staan. Integendeel: de afgelopen jaren is juist stevig geïnvesteerd in onze gemeente.
Bijvoorbeeld in woningbouw, zoals De Tuit in Varsseveld. In onderwijs, met onder meer het nieuwe IKC De Wijssel in Gendringen. In vergroening van winkelcentra en extra subsidies voor het verduurzamen van woningen en verenigingsgebouwen. In het verenigingsleven door subsidies structureel te indexeren. In economische ontwikkeling, zoals het fietspad tussen Ulft en Silvolde en het Varssevelds IndustriePark. En in leefbare kernen, bijvoorbeeld via bijdrages aan de renovaties van de kerk in Etten en het gildehuis in Netterden.
Investeren in infrastructuur, maatschappelijke voorzieningen en duurzaamheid is geen luxe, maar een voorwaarde om aantrekkelijk te blijven voor inwoners en ondernemers. Stilstand is achteruitgang — zeker in een tijd waarin regio’s concurreren om werkgelegenheid en voorzieningen.
Verantwoord omgaan met belastingen
Een belangrijk uitgangspunt was steeds: zorgvuldig omgaan met de belastingdruk voor onze inwoners. Onze gemeentelijke lasten zijn de afgelopen jaren gemiddeld 4% minder hard gestegen dan het landelijk gemiddelde. Daarmee hebben we onze financiële positie versterkt zonder inwoners zwaarder te belasten dan nodig. In een periode van hoge inflatie en stijgende energiekosten is dat een bewuste keuze geweest.
Vooruitkijken met realisme
De komende jaren blijven uitdagend. Vanaf 2028 is de begroting op dit moment nog niet sluitend. Discussies over het gemeentefonds en de zogenoemde ‘ravijnjaren’ vragen om scherpte en realisme. Tegelijkertijd hebben we laten zien dat rust, consequent beleid en het vermijden van paniekmaatregelen werken.
Met een stevige reserve, een dalende schuld en een sluitende begroting voor 2026 en 2027 staat Oude IJsselstreek er solide voor. Dat is geen eindpunt, maar een stevige basis om verder te bouwen.
Gemeentefinanciën gaan uiteindelijk niet alleen over cijfers. Ze gaan over vertrouwen: het vertrouwen dat gemeenschapsgeld zorgvuldig wordt beheerd, dat risico’s beheersbaar zijn en dat er ruimte blijft om te investeren in de toekomst van onze inwoners.
Dat vertrouwen hebben we versterkt, en daar zijn we als Lokaal Belang trots op!
